Jak zabezpieczyć wykop przy czynnej jezdni?

Roboty drogowe, ze względu na specyfikę prac, zawsze powinny być wykonywane przez odpowiednio przeszkolonych i wykwalifikowanych pracowników, wyposażonych w dostosowane do zadań stroje robocze.

Do zachowania bezpieczeństwa niezbędne jest również przestrzeganie zgodnych z przyjętymi w budownictwie drogowym standardów oznaczania i zabezpieczania zarówno terenu, jak i wszelkich wykorzystywanych maszyn. Choć najkorzystniejszą sytuacją jest taka, w której prace odbywają się na drodze czasowo wyłączonej z ruchu, zapewnienie tak sprzyjających warunków nie zawsze jest możliwe. Jak postępować, aby zachować odpowiedni poziom bezpieczeństwa podczas wykopów przy czynnej jezdni?

Przygotowania do robót drogowych

Każda praca budowlana wykonywana na drodze, niezależnie od wielkości projektu i jego charakteru, musi być poprzedzona procedurami, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa zarówno pracowników przedsięwzięcia, jak i wszystkich osób, które mogą znaleźć się w jego pobliżu.

Przede wszystkim, przed przystąpieniem do robót ziemnych, należy wyznaczyć precyzyjny projekt, w którym zawarte będą informacje o wszystkich możliwych do przewidzenia instalacjach  i urządzeniach znajdujących się w obrębie opracowywanego terenu. Takie schematy pomagają między innymi wyznaczyć odpowiednią odległość od sieci elektrycznych czy ciągów wodno-kanalizacyjnych.

Aby prace mogły ruszyć, konieczne jest wyznaczenie kierownika budowy, którego zadaniem będzie nadzór i kontrola przebiegu wyznaczonych zadań. Do jego obowiązków należy również sporządzenie Instrukcji Bezpiecznego Wykonywania Robót (IBWR) dostosowanej do konkretnego zlecenia, a także upewnienie się, że każdy z pracowników budowy jest dokładnie poinformowany o obowiązujących zasadach bezpieczeństwa i higieny pracy.

Każde przedsięwzięcie powinno zostać ocenione pod względem ryzyka dla zadania (Ocena Ryzyka dla Zadania). W przypadku robót szczególnie niebezpiecznych, środki ostrożności powinny ulegać zwiększonej kontroli i obostrzeniom, w tym bezpośrednim nadzorem osoby odpowiedzialnej za predyspozycje i bezpieczeństwo pracowników.

Kolejnym zadaniem, które należy wykonać przed pierwszymi wykopami, jest analiza modernizowanej drogi oraz przylegających do niej tras. Pozwoli to na odpowiednie rozplanowanie znaków i innych zabezpieczeń. Najlepszą sytuacją jest wyłączenie odcinka jezdni z ruchu i wyznaczenie do użytku innych dróg lub objazdów w taki sposób, aby pracownicy budowy nie znajdowali się w obszarze ruchu drogowego. Do takiego rozwiązania zawsze należy dążyć, jednak nie zawsze jest ono możliwe. W przypadku konieczności prowadzenia wykopów na jezdni z częściowo czynnym ruchem konieczne jest przygotowanie projektu organizacji ruchu, który musi zostać zatwierdzony przez upoważnione do tego odpowiednie organy i urzędy.

Jakie są podstawowe metody zabezpieczenia robót drogowych?

Zabezpieczanie robót ziemnych jest procesem złożonym i wymagającym przygotowania na różnych poziomach. Pod uwagę należy wziąć zarówno oznakowanie terenów wokół budowy, sprzętów i maszyn uczestniczących w pracach, zapewnienie odpowiedniej widoczności pracowników jak i fizyczne ustabilizowanie wykopu. Dochodzi do tego zadbanie o obszar i konkretne elementy wykopów przy każdym przerwaniu prac.

Metody zabezpieczania wykopów różnią się w zależności od typu, rozległości i warunków przeprowadzanych projektów. Zawsze jednak należy zadbać o odpowiednie wyposażenie pracowników. Powinni mieć na sobie odzież ochronną oraz dostosowane do warunków dodatki, takie jak maseczki czy latarki. Niezbędne są również dobrze widoczne kamizelki z odblaskami trzeciej klasy widzialności.

Droga powinna być oznaczona dobrze widocznymi znakami ostrzegawczymi i zabezpieczającymi ruch.  Ponadto wykorzystywane mogą być na przykład urządzenia wymuszające spowolnienie ruchu, takie jak progi ostrzegawcze. Wszelkie maszyny muszą mieć działające światła i widoczne oznaczenia odblaskowe. W przypadku głębokich wykopów konieczne jest korzystanie z zapór drogowych.

Zabezpieczenia wykopów a czynny ruch na jezdni

Typy zabezpieczeń mogą znacznie różnić się w zależności od prowadzonych projektów, na co wskazuje nawet najbardziej pobieżne i ogólne wskazanie ich podstawowych form. Na szczególną uwagę zasługują jednak prace, podczas których jezdnia nie jest wyłączona z ruchu. Wymagają one specjalnego przygotowania i uważności.

Przede wszystkim, oznakowanie takich dróg musi być szczegółowo zaplanowane z wyprzedzeniem i uwzględniać takie parametry jak częstotliwość ruchu na trasie oraz możliwości komunikacyjne obejmujące przyległe tereny, wybiegające poza obszar robót. Wszelkie zmiany w ruchu drogowym i zarządzanie nim wymagają zgody i nadzoru odpowiednich organów.

Mimo ustalenia czasowej organizacji ruchu, podczas czynnego użytkowania drogi, każdorazowo przed przystąpieniem prac powinna zostać dokonana ocena ryzyka.

Na drodze muszą zostać jasno wyznaczone pasy ruchu lub nadzorowany ruch wahadłowy. Może zdarzyć się tak, że konieczne będzie ręczne kierowanie ruchem, a co za tym idzie - wyznaczenie do tego pracowników. Osoby takie muszą być przeszkolone i posiadać odpowiednie uprawnienia.

Odzież ochronna pracowników takich robót musi być wyposażona w kaski ochronne, obuwie zabezpieczające oraz elementy odblaskowe o trzeciej klasie widzialności.

Wszelkie pojazdy uczestniczące w robotach muszą być wyposażone w działające sygnały świetlne widoczne z każdej strony. Dodatkowego zabezpieczenia wymagają elementy wystające poza kontury maszyn - te należy oznaczyć taśmą ostrzegawczą. Inne urządzenia wykorzystywane do prac powinny być oznaczone dobrze widocznymi zaporami drogowymi, światłami i odblaskami.

Pamiętać należy także o sygnalizacji świetlnej oraz spowolnieniu ruchu. Ograniczenie prędkości oznacza się odpowiednimi znakami drogowymi, przy czym dodatkowo można wykorzystać progi zwalniające. Przygotowane muszą zostać także bezpieczne kładki umożliwiające przejście pieszym nad wykopami.

Wróć